Zakaz smartfonów w szkołach? Co planuje rząd i jak przygotować dziecko na nowe zasady

Temat smartfonów w szkołach wraca w Polsce coraz częściej. Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad regulacjami, które mają ograniczyć korzystanie z telefonów przez uczniów podczas lekcji. Dla wielu rodziców oznacza to pytania o nowe przepisy, zasady w szkołach i sposób przygotowania dziecka na nadchodzące zmiany.

Dlaczego rząd chce ograniczyć smartfony w szkołach

Smartfony są dziś jednym z najczęstszych źródeł rozproszenia uwagi uczniów. Nauczyciele wskazują, że telefony podczas lekcji utrudniają koncentrację, sprzyjają korzystaniu z mediów społecznościowych i rozpraszają klasę. Właśnie dlatego w Ministerstwie Edukacji Narodowej pojawiła się koncepcja wprowadzenia ogólnych regulacji dotyczących ich używania.

Ministra edukacji Barbara Nowacka zapowiedziała przygotowanie przepisów ograniczających korzystanie z telefonów w szkołach podstawowych. Rozważany jest zakaz używania smartfonów przez uczniów klas 1–8 podczas lekcji.

W praktyce oznaczałoby to, że:

• uczniowie nie mogliby korzystać z telefonów podczas zajęć
• smartfony musiałyby być wyciszone lub schowane
• nauczyciel mógłby dopuścić ich użycie tylko w celach edukacyjnych

Takie regulacje mogą pojawić się w polskich szkołach już od roku szkolnego 2026/2027.

Jak dziś wyglądają zasady korzystania z telefonów w szkołach

Wiele osób może być zaskoczonych, że ograniczenia istnieją już teraz.

Badania pokazują, że:

• ponad połowa szkół w Polsce wprowadziła zakaz używania telefonów w czasie zajęć
• wiele placówek wymaga wyciszenia telefonu i schowania go do plecaka
• niektóre szkoły zbierają telefony uczniów na początku dnia

Jednocześnie prawo oświatowe nie pozwala szkołom całkowicie zabronić wnoszenia telefonu na teren placówki. Mogą natomiast bardzo dokładnie regulować zasady jego używania.

Dlatego w praktyce już dziś spotykamy różne modele:

Najczęstsze zasady stosowane w szkołach

• telefon wyłączony lub wyciszony podczas lekcji
• korzystanie możliwe tylko na przerwach
• zakaz nagrywania i robienia zdjęć
• obowiązek oddania telefonu do specjalnej szafki

Planowane przepisy mają uporządkować te zasady i ujednolicić je w całym kraju.

Co dokładnie może się zmienić w 2026 roku

Projektowane rozwiązania zakładają przede wszystkim ograniczenie korzystania z telefonów podczas lekcji w szkołach podstawowych.

Najważniejsze założenia dyskutowane przez polityków i MEN obejmują:

Ograniczenie używania telefonów na lekcjach

Uczniowie nie będą mogli korzystać z telefonów podczas zajęć.

Wyjątek dla celów edukacyjnych

Nauczyciel będzie mógł pozwolić na użycie telefonu np. do:

• wyszukania informacji
• pracy z aplikacją edukacyjną
• wykonywania ćwiczeń online

Możliwe powiązanie z regulacją social mediów

W debacie publicznej pojawia się także pomysł ograniczenia dostępu do mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15 roku życia.

Choć to osobny projekt, oba pomysły mają wspólny cel – ograniczenie nadmiernej obecności dzieci w świecie cyfrowym.

Dlaczego temat budzi tyle emocji

Zakaz smartfonów w szkołach ma zarówno zwolenników, jak i przeciwników.

Argumenty zwolenników

• większa koncentracja uczniów
• mniej rozproszeń na lekcjach
• ograniczenie cyberprzemocy i nagrywania innych uczniów
• więcej kontaktu twarzą w twarz między dziećmi

Argumenty przeciwników

• utrudniony kontakt dziecka z rodzicem
• brak nauki odpowiedzialnego korzystania z technologii
• problemy w sytuacjach awaryjnych

Niektórzy eksperci podkreślają, że same zakazy nie wystarczą i potrzebna jest także edukacja cyfrowa.

Jak przygotować dziecko na nowe zasady

Rodzice mogą pomóc dziecku oswoić się z ewentualnymi zmianami jeszcze zanim wejdą w życie.

1. Wprowadź domowe zasady korzystania z telefonu

Dobrym pomysłem jest ustalenie prostych reguł:

• brak telefonu przy posiłkach
• ograniczenie korzystania wieczorem
• brak telefonu podczas nauki

Dziecko, które zna takie zasady w domu, łatwiej zaakceptuje je w szkole.

2. Naucz dziecko cyfrowej samodyscypliny

Zamiast tylko zabraniać, warto pokazać dziecku:

• jak wyłączać powiadomienia
• jak korzystać z trybu skupienia
• jak kontrolować czas spędzony w aplikacjach

3. Wyjaśnij powód nowych zasad

Dzieci znacznie łatwiej akceptują reguły, gdy rozumieją ich sens.

Można powiedzieć wprost, że celem jest:

• lepsza koncentracja na lekcjach
• więcej rozmów z kolegami
• mniej presji z mediów społecznościowych

4. Ustal sposób kontaktu w nagłych sytuacjach

Jeśli telefon nie będzie używany w klasie, dziecko powinno wiedzieć:

• kiedy może zadzwonić do rodzica
• jak skontaktować się przez sekretariat szkoły
• kiedy można użyć telefonu na przerwie

To daje poczucie bezpieczeństwa zarówno uczniowi, jak i rodzicom.

Czy zakaz smartfonów w szkołach naprawdę działa

W wielu krajach podobne rozwiązania wprowadzono już wcześniej. Szkoły raportują wtedy:

• lepszą koncentrację uczniów
• więcej rozmów między dziećmi
• mniejszą liczbę konfliktów związanych z nagrywaniem czy publikowaniem zdjęć

Dlatego temat ograniczeń smartfonów w szkołach prawdopodobnie będzie wracał w kolejnych latach. W Polsce dyskusja dopiero się rozpoczyna, ale wiele wskazuje na to, że zmiany mogą pojawić się już w najbliższych latach.

Najczęstsze pytania rodziców

Czy dziecko będzie mogło mieć telefon w plecaku?

Tak. Szkoła nie może całkowicie zakazać przynoszenia telefonu, ale może ograniczyć jego używanie.

Czy telefon będzie można używać na przerwie?

To zależy od regulaminu konkretnej szkoły.

Czy nauczyciel może zabrać telefon uczniowi?

Może go zabezpieczyć lub poprosić o odłożenie, jeśli uczeń łamie regulamin.

Czy nowe przepisy już obowiązują?

Na razie trwają prace nad regulacjami. Ich wprowadzenie rozważane jest od roku szkolnego 2026/2027.

Źródła

• polskieradio.pl
• epedagogika.pl
• gazetaprawna.pl